Sarı Köşk

Sarı Köşk — Istanbulning Üsküdar tumanidagi Beylerbeyi saroyi majmuasida joylashgan ko’şk. Hozirda u Turkiya Prezidenti tomonidan ish idorasi sifatida foydalaniladi. U o’z nomini hozirgi saroy joylashgan hududda ilgari mavjud bo’lgan yog’och saroy majmuasidagi shu nomdagi ko’şkdan olgan. Ushbu ko’şk qisman yoki to’liq buzib tashlanganidan so’ng, u hozirgi saroy bilan birgalikda 1863-1864 yillar oralig’ida qurilgan. Respublikaning e’lon qilinishidan keyin qabul qilingan qonun bilan 1924 yilda milliylashtirildi va uning boshqaruvi Turkiya Buyuk Millat Majlisiga topshirildi. Keyingi yili saroyning bir qismi sifatida Milliy saroylar boshqarmasiga biriktirildi. Garchi u 1964 yilda saroy bilan birga ziyoratchilar uchun ochilgan bo’lsa-da, 1971 yilda yopib qo’yildi. Saroyning asosiy binosi 1981 yilda ziyoratchilar uchun ochilgan paytda Sarı Köşk yopiqligicha qolgan edi. 1985 yilda saroy muzeyga aylantirilganda, Sarı Köşkning restavratsiyasi keyingi yili yakunlandi va uning birinchi qavati muzey, ikkinchi qavati esa madaniyat markazi, savdo bo’limi va bog’ga qo’shilgan kafelarning oshxonasi sifatida tashkil etildi. 2013 yilda Bosh vazir Rajab Tayyip Erdo’g’an tomonidan ish idorasi sifatida foydalanila boshlangan ko’şk, Erdo’g’an prezident bo’lganidan keyin ham u tomonidan foydalanilishda davom etmoqda. Saroy majmuasining shimoli-sharqiy burchagida joylashgan ko’şk saroyning o’zidan keyin majmuadagi eng katta tuzilmadir. U taxminan sharq-g’arb yo’nalishida cho’zilgan to’rtburchak qismning o’rtasidan janub va shimoldan chiqib turgan to’rtburchak qism bilan perpendikulyar ravishda kesishishi tufayli xoch shaklidagi rejaga ega. Bu yerto’la ustidagi ikki qavatdan iborat va qirma toshdan qurilgan koshinli binodir. Neoklassik va Neobarokko uslublarini o’z ichiga olgan eklektik yondashuvni aks ettiruvchi jabhalarda nosimmetrik tartiblar mavjud bo’lsa-da, jabhalarning tashqi ko’rinishida me’moriy farqlar mavjud. Har ikki qavat ham markaziy kirish joyi, bu joyning shimolidagi zal hamda sharq va g’arbdagi bittadan xonadan iborat bir xil joylashuv rejasiga ega. Yerning qiyaligi tufayli faqat g’arbiy va markaziy qismlar ostida joylashgan yerto’la ham shunga o’xshash joylashuv rejasiga ega. Yerto’ladan tashqaridagi bo’shliqlarning shiftlarida çıtalar hosil qilgan geometrik ramkalar ichida mavritancha va barokko uslubidagi qalamish va tasvirlar mavjud.