Bodrum Camii veya eski adıyla Myrelaion Kilisesi, Istanbul'da Fatih ilçesinin Laleli semtinde yer alan Doğu Roma döneminden kalma tarihi bir dini yapıdır. Yapı, bugünkü konumunda üç taraftan modern apartman bloklarıyla çevrilmiş durumdadır ve Büyük Saray kalıntılarının bir kilometre batısında bulunur.
Kilisenin kökeni, 922 yılından bir süre önce, muhtemelen I. Simeon'un Bulgaristan'ına karşı yapılan savaşlar sırasında droungarios Romanos Lekapenos'un Marmara Denizi yakın dokuzuncu bölgede bir ev satın almasına dayanır. Tahta çıktıktan sonra bu bina, komşu Büyük Saray'a meydan okumayı amaçlayan yeni bir imparatorluk sarayının ve Lekapenos ailesinin aile mabedinin çekirdeği haline geldi.
Sarayın alt yapısını oluşturmak için 5. yüzyıldan kalma devasa bir rotunda kullanıldı. 41.8 metrelik dış çapıyla antik dünyanın Roma Panteonu'ndan sonraki en büyük ikinci rotundası olan bu yapı, 10. yüzyılda içi en az 70 sütunla taşınan tonozlu bir sistemle sarnıca dönüştürüldü. İmparator, bu sarayın yakınında ailesi için mezar yeri olarak tasarladığı kiliseyi inşa ettirdi.
Kilise tamamen tuğladan inşa edilmiş olup, tuğla ve taşın ardışık sıralarından oluşan bir temel yapısı üzerine oturur. Yapı, dokuz metre uzunluğunda bir kenara sahip olan kapalı haç planına sahiptir. Ana mekan, pencereli ve kemerli kasnağa sahip şemsiye kubbe ile örtülmüştür; yan nefler ise tonozlarla kapatılmıştır.
Binanın dış cephesi, cepheleri belirginleştiren yarım silindirik payandalarla karakterizedir. Batıda bir narteks ve doğuda üç çok apsis bulunur. Osmanlı döneminde narteksin yanına taştan bir minare inşa edilmiş, özgün mermer kaplama ve mozaikler ise tamamen kaybolmuştur.
Yapının altındaki sarnıç, kiliseyi sarayın seviyesine getirmek amacıyla yapılmış ve Palaiologos dönemindeki restorasyonun ardından mezar şapeli olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise bu sarnıç kadınlar tarafından ibadet yeri olarak kullanılmaktadır.
Kilisenin ilk defnedilen kişisi, Aralık 922'de hayatını kaybeden İmparatorun eşi Theodora oldu. Romanos Lekapenos, bu tercihiyle Konstantin'den beri neredeyse tüm Doğu Roma imparatorlarının Havariyyun Kilisesi'ne gömülmesi geleneğini kesintiye uğrattı. İmparator daha sonra sarayını manastıra çevirdi ve Prote adasında sürgünde monk olarak öldükten sonra kendisi de kiliseye defnedildi.
Dini yapı, Dördüncü Haçlı Seferi sırasında 1203 yılında çıkan bir yangında büyük hasar gördü ve Latin işgali süresince terk edildi. Bina, 13. yüzyılın sonlarında Palaiologos dönemi restorasyonunda onarıldı.
Istanbul'un Fethinden sonra, Myrelaion, II. Bayezid döneminde Sadrazam Mesih Paşa tarafından 1500 yılı civarında camiye çevrildi. Yapı, ismini alt yapısındaki Bodrum (yeraltı tonozu, bodrum) kelimesinden ve kurucusundan almaktadır.
Yapı 1784 ve 1911 yıllarında çıkan yangınlarla yeniden hasar gördü ve terk edildi. 1930'da David Talbot Rice tarafından yapılan kazıda yuvarlak sarnıç keşfedildi. 1964-1965 yıllarında Istanbul Arkeoloji Müzesi'nin yürüttüğü restorasyon dış duvarların taş işçiliğini büyük ölçüde değiştirdi ve 1986 yılında yapı yeniden cami olarak açıldı.
Wikimedia research dossier · Son kontrol: 2026-09-12 04:16:24
