Anadolu Kavağı

İstanbul'un Beykoz ilçesine bağlı Anadolu Kavağı, İstanbul Boğazı'nın kuzey kıyısında, Marmara Denizi ile Karadeniz'in bağlantı noktasına hakim bir konumda yer almaktadır. İsmini aldığı "Anadolu" kelimesi ile Osmanlı Türkçesinde "kontrol noktası" anlamına gelen "kavak" sözcüğünün birleşiminden oluşan yerleşim, Boğaz'ın karşı yakasındaki Rumeli Kavağı ile birlikte tarih boyunca stratejik bir öneme sahip olmuştur.

Mahallenin kökeni antik dönemde Hieron olarak bilinen yerleşime dayanmaktadır. Romalılar ve Doğu Romanlar döneminde de önemli bir karakol ve üs olarak kullanılan bölge, tarihsel süreçte deniz ticaret gemilerinin fırtınalardan sığınabileceği güvenli bir liman işlevi görmüştür. Bununla birlikte, geçmişte bazı köylülerin dar boğazda gemilerin karaya oturmasını sağlamak amacıyla sahte ışıklar yakarak korsanlık yaptıkları ve kargoları ele geçirdikleri yönünde iddialar da bulunmaktadır.

Anadolu Kavağı'nın en belirgin tarihi yapılarından biri, mahallenin tepesinde Marmara Denizi ile Karadeniz'in buluştuğu noktaya hakim konumda bulunan ve halk arasında Ceneviz kalesi olarak da anılan Doğu Roma dönemi kalıntısı Yoros Kalesi'dir. Kalenin surlarından günümüzde Üçüncü Boğaz Köprüsü ve Karadeniz yönüne bakan manzaralar izlenebilmektedir. Ayrıca mahallede Midilli Ali Paşa tarafından 1593 yılında inşa ettirilmiş küçük bir cami ile Cevriye Hatun tarafından 1785 yılında yaptırılmış tarihi bir çeşme bulunmaktadır.

Geçmişte sakin bir balıkçı köyü olan mahalle, günümüzde turistik bir kimliğe bürünmüştür. Kalıcı nüfusu çevre askeri birliklerin personeliyle birlikte yaklaşık 1.500 civarında olan yerleşim, yaz aylarında balık restoranları, waffle ve atıştırmalık büfeleri sayesinde nüfusunun çok üzerinde ziyaretçi çekmektedir. Uzun Boğaz turu yapan vapur yolcularının uğrak noktası olan mahalle, Bostancı'dan kalkan canlı müzikli Mehtap Gezisi seferlerine de ev sahipliği yapmaktadır.

Mahalle, Osmanlı İmparatorluğu, Ankara Hükûmeti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde generallik yapmış olan Mareşal Fevzi Çakmak'ın doğum yeri olmasıyla da tarihte ayrı bir yere sahiptir.

Günümüzde Anadolu Kavağı'na ulaşım hem karayolu hem de denizyolu ile sağlanabilmektedir. Ortaçeşme ve Kavacık üzerinden gelen 15A numaralı otobüs hattının yanı sıra, Üsküdar ve Sarıyer'den kalkan Şehir Hatları vapurları ve motorları ile bölgeye erişim mümkündür.