Süleymaniye Camii ve Külliyesi

Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle inşa edilen Süleymaniye Camii, İstanbul'un Üçüncü Tepesi üzerinde, Haliç ve çevresine hâkim bir konumda yer almaktadır. İmparatorluk baş mimarı Mimar Sinan tarafından tasarlanan yapının temeli 1550 yılında atılmış ve 1557 yılında açılışı gerçekleştirilmiştir; ancak külliyenin inşasının bu tarihten birkaç yıl sonrasına kadar sürdüğü bilinmektedir. İstanbul'daki Osmanlı dönemine ait en büyük cami olma özelliğini taşıyan bu yapı, Osmanlı mimarisinin en önemli başyapıtları arasında kabul edilmektedir.

Süleymaniye Camii, medreseler, imaret, dârüşşifâ, sıbyan mektebi, hazîre ve çeşitli sosyal yapıları barındıran geniş bir külliyenin merkezini oluşturur. Caminin kıble duvarının arkasında yer alan kapalı mezarlıkta, Kanuni Sultan Süleyman ile eşi Hürrem Sultan'ın sekizgen planlı türbeleri bulunmaktadır. Ayrıca yapı ve çevresindeki koruma alanı, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan "İstanbul'un Tarihî Alanları"nın dört bileşeninden biridir ve çeşitli kültürel kriterler kapsamında korunmaktadır.

Caminin mimarisi klasik Osmanlı tarzının en yetkin örneklerinden biridir. Dört fil ayağı üzerine oturan ana kubbe 53 metre yüksekliğinde ve 27,5 metre çapındadır; bu kubbe iki yarım kubbe ile desteklenmektedir. Avlunun dört köşesinde yer alan minarelerin camiye bitişik iki tanesi üçer şerefeli ve 76 metre yüksekliğinde, kuzey köşesindekiler ise ikişer şerefeli ve 56 metre yüksekliğindedir. Bu dört minare, Kanuni'nin İstanbul'un fethinden sonraki dördüncü padişah, on şerefe ise Osmanlı'nın onuncu padişahı olduğuna işaret eder.

Tarihi boyunca depremler ve yangınlar atlatan yapı, 1660'daki büyük yangın sonrasında IV. Mehmed tarafından onarılmış, 1766 depreminde ise kubbesinin bir kısmı çökmüştür. 19. yüzyılda ve 20. yüzyılda çeşitli onarımlar gören cami, en kapsamlı modern restorasyonunu 2007-2010 yılları arasında geçirmiştir. Bu süreçte orijinal harçlar, sıvalar ve süslemeler korunmuş, çimento esaslı ekler kaldırılarak yapı aslına uygun olarak güçlendirilmiştir.