Istanbul’da Hırka-i Şerif Camii Tarihi

İstanbul'un Fatih ilçesindeki Atikali semti sınırlarında yer alan Hırka-i Şerif Camii, İslam peygamberi Muhammed'in Veysel Karani’ye hediye ettiği hırkanın muhafaza edilmesi ve ziyaret edilmesi amacıyla 1851 yılında inşa edilmiştir.

Veysel Karani’nin vefatından sonra Üveysi sülalesinin elinde kalan hırka, 17. yüzyılın başlarında I. Ahmed'in fermanı gereğince İstanbul'a getirilmiştir. İstanbul'a yerleşen Üveysi ailesinin Fatih'teki evinde korunan emanet için Sadrazam Çorlulu Ali Paşa kâgir bir hücre inşa ettirmiş, 1725 yılında ise ilk defa bir vakıf kurulmuştur.

Ziyaretlerin artması ve mevcut yerin yetersiz kalması üzerine I. Abdülhamid, günümüzde "Küçük Hırka-i Şerif Dairesi" olarak adlandırılan hücreyi 1780 yılında inşa ettirmiştir. II. Mahmud tarafından 1812 yılında yenilenen bu hücre zamanla yine yetersiz kalmış ve Sultan Abdülmecid devrinde caminin inşası kararlaştırılmıştır.

Çevredeki binaların kamulaştırılarak yıktırılmasının ardından 1847 yılında başlayan cami inşaatı 1851 yılında tamamlanmıştır. Yapının mimarının kim olduğu bilinmemektedir.

Cami; sekiz köşeli, tek kubbeli ve iki katlı bir planla kesme küfeki taşından inşa edilmiştir. Mimarisi, Kudüs'teki Kubbetü's-Sahra'nın planından etkilenmiş olarak değerlendirilmektedir. Mihrap, minber ve kürsü koyu kırmızı renkli breş taşından rokoko tarzında yapılmıştır.

Yapının sekiz büyük ve sekiz yarım daire şeklinde toplam 16 penceresi bulunmaktadır. Pencere üzerlerindeki hat yazıları Kazasker Mustafa İzzet Efendi'ye aittir. Giriş kapısı üzerindeki 1851 tarihli kitabe Ziver Efendi tarafından kaleme alınmış ve yine Kazasker İzzet Efendi tarafından yazılmıştır.

Caminin çevresinde hünkâr mahfili, hünkâr kasrı, Üveysi ailesinin en yaşlı erkek bireyi için bir meşruta, vekil dairesi, jandarma kışlası ve görevliler için odalar yer almaktadır. Kışla binası günümüzde Fatih Milli Eğitim Müdürlüğü olarak kullanılmaktadır.

Kutsal emanet, Ramazan ayının ilk Cuma gününden arife gününe kadar dört hafta boyunca halkın ziyaretine açılmaktadır. Ziyaret geleneği, Osmanlı döneminde ve cumhuriyet döneminde farklı düzenlemelerle günümüze kadar taşınmıştır.

Cami ve emanet odası geçmişte çeşitli onarım ve restorasyon çalışmalarından geçmiştir. Restorasyon süreçlerinin ardından ibadete ve ziyaretlere ev sahipliği yapmaya devam etmektedir.